Moderaterna muszą postawić na gospodarkę w nowej kadencji

Partia Moderaterna musi uczynić gospodarkę centralnym punktem swoich działań w nadchodzącej kadencji. Taką opinię przedstawił portal Dagens Industri.

Przez ostatnie cztery lata partie z porozumienia Tidö koncentrowały się przede wszystkim na kwestiach migracji oraz przestępczości, co uznano za niezbędne ze względu na trudną sytuację w kraju. Jednak brak skupienia na sprawach ekonomicznych przyczynił się do przegranej czterech partii prawicowych w wyborach. W czerwcu 2026 roku, po publikacji dużego badania SCB z maja, różnica w sondażach była najbardziej dotkliwa, a koalicja Socialdemokraterna, Vänsterpartiet i Miljöpartiet posiadała 12 punktów procentowych przewagi.

Luka w poparciu pojawiła się bezpośrednio po zmianie rządu w 2022 roku i była w dużej mierze powiązana z kryzysem kosztów oraz inflacją, co było zjawiskiem obserwowanym w całym świecie zachodnim. Rządowi przez długi czas brakowało spójnej wizji poprawy sytuacji obywateli, a polityka gospodarcza była niespójna. Łączono w niej tymczasowe wsparcie i podwyżki zasiłków mieszkaniowych z nowymi ulgami podatkowymi dla pracujących, przy czym próg podatku dochodowego od osób fizycznych był zamrażany w jednym roku i podnoszony w innym.

Okres 2022–2023 charakteryzował się licznymi kryzysami, w tym wojną na Ukrainie oraz szokiem kosztowym w Unii Europejskiej i Szwecji. Zimą 2022 roku w Malmö groziły planowane przerwy w dostawie prądu. Proces wstępowania do NATO, sfinalizowany przez Ulfa Kristerssona, Tobiasa Billströma i Pål Jonsona, wiązał się z kryzysami dyplomatycznymi, paleniem koranów i atakiem na szwedzką ambasadę. Dodatkowo jesienią 2023 roku gangi przestępcze zamordowały kilka niewinnych osób.

Pomimo tych trudności, rząd prowadzony przez Moderaterna nie osadził swojej ogólnej polityki w szerszym kontekście. Przykładem były trudności w argumentowaniu podnoszenia progu podatku dochodowego przez trzy z czterech lat lub usuwania szkodliwego mechanizmu wygaszania ulgi podatkowej wprowadzonego przez Stefana Löfvena.

Wybory okazały się bardzo wyrównane, a Moderaterna zwiększyła swoje poparcie i odzyskała pozycję drugiej największej partii. Pomogło w tym rozwiązanie szeregu problemów społecznych oraz wystąpienia Simony Mohamsson z Liberalerna i Ebby Busch z Kristdemokraterna, która wprowadziła kwestie opieki społecznej do agendy prawicy. W debatach telewizyjnych Ulf Kristersson okazał się skuteczniejszy od Magdaleny Andersson z Socialdemokraterna.

Kluczowym czynnikiem wyrównania wyników był zwrot w gospodarce w 2026 roku, kiedy wzrost gospodarczy ruszył w dobrym kierunku, inflacja spadła, a konsumpcja gospodarstw domowych wzrosła. Realny wzrost kosztów pracy był wyższy niż średnia w Unii Europejskiej. Rząd i Moderaterna zareagowali na to zbyt późno, utrzymując przez większość 2026 roku narrację o niepokojącej sytuacji. Moderaterna wprowadziła również niezrozumiałe hasło wyborcze „Za sprawiedliwszą Szwecję”, które nie współgrało z kierunkiem politycznym.

Obecnie prawica stoi przed szansą na rozwój, jednak nie może zaniedbać kwestii obronności, imigracji i przestępczości. Konieczne są reformy, ponieważ połowa bezrobotnych to osoby urodzone za granicą, szczególnie kobiety, a uczniowie z obszarów o dużym odsetku imigrantów osiągają gorsze wyniki w szkole. Według danych Valu z SVT, Moderaterna uzyskała jedynie 12 procent głosów wśród wyborców z pochodzeniem pozaeuropejskim, podczas gdy Socialdemokraterna i Vänsterpartiet zdobyły w tej grupie 59 procent. Aby sprostać konkurencji międzynarodowej, osoby wykształcone i ciężko pracujące powinny zachować większą część wynagrodzenia, co pozwoli sfinansować opiekę społeczną i obronność. Wskazano również na konieczność poważnego potraktowania kwestii klimatu i środowiska, gdyż w Sztokholmie, Göteborgu i Malmö większość głosów w wyborach do parlamentu zdobyły Socialdemokraterna, Vänsterpartiet i Miljöpartiet. Najnowsze sondaże wskazują, że Socialdemokraterna i Moderaterna realnie rywalizują o miano największej partii w kraju.